Endoprotezoplastyka stawu biodrowego i kolanowego należy do najskuteczniejszych zabiegów wykonywanych we współczesnej ortopedii. Dla wielu pacjentów oznacza powrót do sprawności, aktywności i życia bez bólu. Współczesne implanty są trwałe i mogą funkcjonować przez wiele lat, jednak żadna endoproteza nie jest rozwiązaniem na całe życie.
Zdarza się, że po kilku, kilkunastu, a czasem nawet kilkudziesięciu latach od operacji pojawiają się dolegliwości świadczące o tym, że implant przestał działać prawidłowo. W takich sytuacjach może być konieczna operacja rewizyjna, czyli wymiana części lub całości endoprotezy.
Czym jest operacja rewizyjna?
Operacja rewizyjna (rewizja endoprotezy) to zabieg polegający na wymianie zużytych, uszkodzonych lub niestabilnych elementów endoprotezy. W zależności od przyczyny problemu chirurg może wymienić jeden komponent implantu lub całą protezę.
Jest to procedura bardziej złożona niż pierwotna endoprotezoplastyka. Wymaga szczegółowej diagnostyki, precyzyjnego planowania oraz doświadczenia zespołu specjalizującego się w chirurgii rekonstrukcyjnej stawów.
Najczęstsze przyczyny operacji rewizyjnych
Obluzowanie endoprotezy
To jedna z najczęstszych przyczyn ponownej operacji. Dochodzi do utraty stabilnego połączenia pomiędzy implantem a kością, co może prowadzić do bólu oraz pogorszenia funkcji stawu.
Zużycie materiałów implantu
Elementy endoprotezy podlegają wieloletnim obciążeniom. Z czasem może dochodzić do ich ścierania, co wpływa na prawidłową pracę stawu.
Zakażenie okołoprotezowe
Infekcja może wystąpić zarówno bezpośrednio po operacji, jak i wiele lat później. To jedno z najpoważniejszych powikłań wymagających specjalistycznego leczenia.
Niestabilność stawu
Pacjenci mogą odczuwać brak pewności podczas chodzenia, uczucie „uciekania” stawu lub nawracające epizody niestabilności.
Złamania okołoprotezowe
Urazy kości w sąsiedztwie implantu często wymagają zaawansowanego leczenia operacyjnego, niekiedy połączonego z wymianą endoprotezy.
Jakie objawy powinny skłonić do konsultacji?
Warto zgłosić się do ortopedy, jeśli po wcześniejszej endoprotezoplastyce pojawią się:
- nowy lub narastający ból,
- pogorszenie sprawności chodu,
- uczucie niestabilności stawu,
- ograniczenie zakresu ruchu,
- obrzęk lub zaczerwienienie okolicy operowanej,
- nagłe pogorszenie funkcjonowania stawu.
Nie każdy ból oznacza konieczność wymiany endoprotezy, ale każdy wymaga diagnostyki pozwalającej ustalić jego przyczynę.
Jak wygląda diagnostyka przed operacją rewizyjną?
Skuteczne leczenie rozpoczyna się od ustalenia przyczyny problemu. Proces diagnostyczny może obejmować:
- konsultację ortopedyczną,
- badanie kliniczne,
- zdjęcia RTG,
- tomografię komputerową,
- rezonans magnetyczny w wybranych przypadkach,
- badania laboratoryjne,
- diagnostykę w kierunku zakażenia okołoprotezowego.
Dokładna analiza wyników pozwala zaplanować optymalny zakres leczenia oraz dobrać odpowiedni implant rewizyjny.
Nie każdy ból oznacza konieczność wymiany endoprotezy
Pojawienie się dolegliwości po latach od operacji nie musi oznaczać konieczności ponownego zabiegu. Jednak ból, pogorszenie sprawności czy uczucie niestabilności nigdy nie powinny być ignorowane.
Wczesna diagnostyka pozwala wykryć problem na etapie, kiedy możliwości leczenia są największe. Dlatego każdy pacjent po endoprotezoplastyce biodra lub kolana, u którego pojawiają się nowe objawy, powinien skonsultować się z ortopedą specjalizującym się w chirurgii rewizyjnej.