Ból kolana jest jedną z najczęstszych przyczyn ograniczenia aktywności u osób po 50. roku życia. Najczęściej odpowiada za niego choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego. Dla wielu pacjentów leczenie w postaci rehabilitacji, leków przeciwbólowych czy zastrzyków – przestaje z czasem przynosić oczekiwany efekt, a decyzja o wszczepieniu endoprotezy wydaje się jeszcze zbyt wczesna.
Nowoczesną metodą leczenia bólu kolana bez interwencji chirurgicznej jest embolizacja tętnic kolankowych (GAE – Genicular Artery Embolization), czyli małoinwazyjny zabieg wewnątrznaczyniowy, wykonywany w znieczuleniu miejscowym. czytaj więcej
Do niedawna uważano, że dolegliwości bólowe stawu kolanowego wynikają głównie ze zużycia chrząstki stawowej. Dziś wiadomo, że ma to również związek ze stanem zapalnym błony maziowej. W zmienionym zapalanie stawie rozwija się gęsta sieć drobnych naczyń krwionośnych i włókien nerwowych, które są odpowiedzialne za nasilenie bólu. Odpowiedzią jest właśnie embolizacja tętnic kolankowych, która zmniejsza dopływ krwi do obszarów zajętych stanem zapalnym. To przyczynia się do zmniejszenia stanu zapalnego, a tym samym dolegliwości bólowych.
Metoda ta określana jest jako TAME (Transcatheter Arterial Microembolization). Została opracowana przez japońskiego lekarza dr Yuji Okuno. Choć jest stosowana na świecie od ponad dekady, wraz z postępem medycyny pojawiają się nowe rozwiązania poprawiające jej bezpieczeństwo i skuteczność.
W Polsce niedawno został wprowadzony nowy, rozpuszczalny materiał embolizacyjny, który powoduje czasowe zamknięcie zmienionych chorobowo naczyń krwionośnych.
Kiedy rozważa się wykonanie zabiegu embolizacji tętnic kolankowych?
Zabieg może być wskazany u pacjentów z przewlekłym bólem kolana, który utrzymuje się pomimo zastosowania leczenia zachowawczego. Najczęściej dotyczy to osób z chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego, u których dolegliwości bólowe ograniczają codzienne funkcjonowanie. Embolizacja może być stosowana u pacjentów z utrzymującym się bólem po endoprotezoplastyce kolana, pod warunkiem wcześniejszego wykluczenia innych potencjalnych przyczyn dolegliwości – odpowiada dr Zawadzki.
Metoda ta może znaleźć także zastosowanie w przypadkach, gdy leczenie operacyjne nie jest jeszcze planowane – na przykład u pacjentów, którzy ze względu na stosunkowo wczesny etap choroby zwyrodnieniowej chcą odroczyć decyzję o wszczepieniu endoprotezy. Może być również brana pod uwagę u osób, u których zabieg chirurgiczny jest przeciwwskazany z powodu chorób współistniejących, takich jak choroby sercowo-naczyniowe – dodaje lek. Paweł Michalak, radiolog.
Czy embolizacja może zastąpić endoprotezoplastykę kolana?
Zabieg embolizacji tętnic kolankowych nie zastępuje zabiegu endoprotezoplastyki oraz nie cofa zmian zwyrodnieniowych. Dla wielu pacjentów może być to sposób na odroczenie operacji wszczepienia endoprotezy np. z powodu młodego wieku. Należy podkreślić, że w przypadku zaawansowanych zmian zwyrodnieniowych najskuteczniejszym leczeniem jest endoprotezoplastyka – embolizacja w tym przypadku może pomóc w walce z bólem i stanem zapalnym już po przeprowadzeniu operacji – tłumaczy lek. Paweł Michalak.
Celem tego zabiegu jest znaczne zmniejszenie dolegliwości bólowych i poprawa komfortu chodzenia i codziennej aktywności. U części pacjentów poprawa utrzymuje się przez kilkanaście miesięcy a z czasem dłużej. W niektórych przypadkach zabieg ten można powtórzyć.
Zmniejszenie bólu następuje między drugim, a szóstym tygodniem od wykonania selektywnej embolizacji tętnic.
Embolizacja tętnic kolankowych to jedna z najnowszych metod leczenia bólu w chorobie zwyrodnieniowej stawu kolanowego. Choć nie zastępuje klasycznej operacji, dla wielu pacjentów może stanowić alternatywę pomiędzy leczeniem zachowawczym a zabiegiem wymianu stawu.
Zabieg embolizacji tętnic można wykonywać w obrębie także innych stawów – np. ramiennych, łokciowych, skokowych oraz stawów biodrowych – dodaje dr n. med. Radosław Zawadzki
Informacje o ekspertach
Embolizacja tętnic kolankowych_word_Szpital Carolina