Silny ból kręgosłupa potrafi skutecznie wykluczyć z codziennego funkcjonowania i ograniczyć możliwość podejmowania podstawowych działań. Dlatego jedną ze stosowanych metod jest blokada selektywna korzeni nerwowych. Procedura ta, dostępna w naszym Centrum Leczeniu Bólu, pozwala na bezpośrednie dotarcie do uciśniętego elementu układu nerwowego w celu złagodzenie bólu o charakterze korzeniowym.
Współczesna medycyna rozróżnia wielorakie rodzaje blokad kręgosłupa, które dobiera się bezpośrednio do zdiagnozowanego źródła dolegliwości. Obok iniekcji w rejon stawu krzyżowo-biodrowego czy struktur samego stawu, metody celowane w konkretne nerwy przynoszą oczekiwane rezultaty. Opisywana blokada korzeni nerwowych polega na wprowadzeniu substancji leczniczych bezpośrednio w sąsiedztwo podrażnionego korzenia nerwowego. Pozwala to na miejscowe wygaszenie stanu zapalnego, który wywołuje u pacjentów silne bóle o charakterze promieniującym.
Tradycyjne podanie leków doustnych często okazuje się niewystarczające, ponieważ substancje czynne nie docierają w optymalnym stężeniu do zmienionych tkanek. W takich sytuacjach miejscowa blokada kręgosłupa stanowi alternatywę dla dotychczas stosowanych leków przeciwbólowych, przynosząc pożądane zmniejszenie bólu. Podanie leku bezpośrednio w okolice nerwu pozwala na uzyskanie natychmiastowego efektu o działaniu przeciwbólowym.
Głównym wskazaniem do wdrożenia metody są ostre i przewlekłe zespoły korzeniowe, potocznie nazywane objawami rwy kulszowej lub ramiennej. Bardzo często bezpośrednią przyczyną dolegliwości bólowych jest zaawansowana dyskopatia, czyli przepuklina krążka międzykręgowego powodująca mechaniczne uciśnięcie korzenia nerwowego. Stan ten wywołuje silny ból kręgosłupa, który może rzutować do kończyn i utrudniać codzienne funkcjonowanie.
Kolejnym istotnym wskazaniem jest zaawansowana choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, która prowadzi do powstawania osteofitów, czyli narośli kostnych. Zmiany te, połączone ze zwężeniem kanału kręgowego, powodują przewlekły ucisk na struktury wychodzące z rdzenia kręgowego. Blokada sterydowa podana w to miejsce redukuje obrzęk i hamuje stan zapalny tkanki. Istnieją także inne wskazania, takie jak zmiany w obrębie stawów międzywyrostkowych, które również dają zbliżony obraz kliniczny.
Blokada selektywna korzeni nerwowych pełni zarówno funkcję terapeutyczną, jak i diagnostyczną. Wyciszenie przewodnictwa w obrębie jednego, konkretnego korzenia nerwu pozwala lekarzowi z dużą pewnością potwierdzić lub wykluczyć pierwotną przyczynę bólu. Jeśli po iniekcji następuje natychmiastowe ustąpienie bólu, zyskujemy jasną informację, która struktura anatomiczna jest faktycznym źródłem bólu. Pomaga to w precyzyjnym zaplanowaniu dalszego leczenia i zapobiega wykonywaniu niepotrzebnych zabiegów chirurgicznych.
Dokładna diagnostyka bywa skomplikowana, ponieważ badanie rezonansem magnetycznym nie zawsze idealnie koreluje z objawami klinicznymi. Niekiedy obraz wykazuje liczne zmiany zwyrodnieniowe, podczas gdy tylko jedna z nich generuje ból u pacjenta. Dzięki wybiórczemu znieczuleniu lekarz zyskuje wiedzę, której nie dostarczą inne metody diagnostyczne. Taka weryfikacja ma kluczowe znaczenie w procesie kwalifikacji do ewentualnego leczenia operacyjnego.
Przeprowadzenie tej procedury wymaga wysokiej precyzji, dlatego cały proces odbywa się pod stałą kontrolą aparatury rentgenowskiej. Lekarz przed nakłuciem dokładnie dezynfekuje skórę, a następnie stosuje znieczulenie miejscowe w miejscu wkłucia. Za pomocą specjalnej igły o optymalnych parametrach, specjalista powoli kieruje się w stronę przestrzeni otaczającej właściwy nerw. Pacjent w trakcie procedury leży zazwyczaj na brzuchu, co ułatwia dostęp lekarzowi.
Gdy końcówka narzędzia znajdzie się w pożądanym punkcie, następuje precyzyjne podanie mieszanki leczniczej, w skład której wchodzi środek znieczulający oraz kortykosteroid. Cała procedura medyczna trwa zazwyczaj kilkanaście minut i jest dobrze tolerowana przez większość osób. Bezpośrednio po wstrzyknięciu pacjent może odczuć szybką ulgę oraz przejściowe drętwienie w obszarze zaopatrywanym przez znieczulony nerw. Zmniejszenie dolegliwości pozwala na obiektywną ocenę skuteczności zabiegu ze strony pacjenta.
Jak każda procedura medyczna, selektywna iniekcja wiąże się z pewnym ryzykiem, które doświadczony personel zawsze stara się zminimalizować. Do najczęstszych, niegroźnych zjawisk zalicza się krótkotrwały spadek ciśnienia lub chwilowy wzrost ciśnienia tętniczego krwi wywołany stresem. W niektórych przypadkach w miejscu podania leku może pojawić się niewielkie krwawienie, bolesność tkanek lub przejściowa reakcja alergiczna. Wszystkie te skutki uboczne ustępują samoistnie w ciągu kilku godzin.
Do rzadkich, lecz poważniejszych powikłań należy krwiak nadtwardówkowy lub przypadkowe uszkodzenie struktury opony twardej. Istnieją również wyraźne przeciwwskazania medyczne do wykonania tego zabiegu u niektórych osób. Zalicza się do nich aktywne infekcje ogólnoustrojowe, zaburzenia krzepnięcia krwi oraz sytuacje, gdy u danej osoby występuje ciężka choroba wrzodowa w fazie zaostrzenia. Przed przystąpieniem do zabiegu lekarz skrupulatnie analizuje stan zdrowia każdego pacjenta, aby wykluczyć ryzyko.
Po zakończeniu iniekcji pacjent odpoczywa w naszej placówce przez krótki czas, po czym może bezpiecznie udać się do domu pod opieką osoby towarzyszącej. Zabieg ten nie wymaga specjalnych przygotowań przed blokadą, oprócz wcześniejszej konsultacji lekarskiej i dostarczenia wyników badań obrazowych. Należy także wykonać badania krwi (morfologię) zleconą przez lekarza prowadzącego. Uzyskane dzięki procedurze zmniejszenie stanu zapalnego stanowi punkt wyjścia do rozpoczęcia celowanej rehabilitacji ruchowej. Fizjoterapia ukierunkowana na przyczepy mięśni oraz stabilizację głęboką pozwala na utrwalenie uzyskanych efektów.
Blokada sterydowa działa objawowo i chociaż przynosi ulgę, nie eliminuje całkowicie mechanicznej przyczyny problemu. Z tego powodu kluczowe jest podjęcie systematycznej pracy nad postawą ciała pod okiem doświadczonego terapeuty w codziennym funkcjonowaniu. Właściwe ćwiczenia pomagają odciążyć uciśnięty korzeń nerwowy i zapobiegają nawrotom dolegliwości w przyszłości.
