Autoryzacja tekstu: dr n. med. Michał Bednarek

Spis treści

1. Wskazania do badania
2. Jak przeprowadza się badanie poligraficzne?
3. Jak przygotować się do badania snu za pomocą poligrafu?
4. Kto może skierować na poligrafię?
5. Przeciwwskazania do poligrafii

Poligrafia to nieinwazyjne badanie diagnostyczne wykonywane podczas snu, służące przede wszystkim rozpoznawaniu zaburzeń oddychania związanych ze snem, zwłaszcza obturacyjnego bezdechu sennego (OBS). Badanie pozwala ocenić wzorzec oddychania podczas snu oraz wykryć epizody bezdechów i spłyceń oddechu.

W trakcie badania rejestrowane są między innymi:

• przepływ powietrza przez nos i usta,
• ruchy oddechowe klatki piersiowej i brzucha,
• poziom natlenienia krwi (saturacja),
• częstość pracy serca,
• pozycja ciała podczas snu.

Poligrafia jest prostszą alternatywą dla polisomnografii i w wielu przypadkach stanowi podstawowe badanie w diagnostyce bezdechu sennego.

Badanie poligraficzne jest szczególnie rekomendowane pacjentom z tzw. typowym obrazem klinicznym — najczęściej osobom z otyłością, u których występuje nadmierna senność w ciągu dnia, a także głośne chrapanie i epizody bezdechu obserwowane przez bliskich. W takich przypadkach diagnostyka z wykorzystaniem badania poligraficznego zazwyczaj okazuje się wystarczająca i pozwala na postawienie wiążącego rozpoznania – wyjaśnia dr n. med. Michał Bednarek.

Wskazania do badania

Poligrafia jest zalecana osobom, u których występują objawy sugerujące zaburzenia oddychania podczas snu, takie jak:

• głośne, przewlekłe chrapanie,
• obserwowane przez bliskich przerwy w oddychaniu podczas snu,
• uczucie niewyspania pomimo odpowiedniej długości snu,
• nadmierna senność w ciągu dnia,
• poranne bóle głowy,
• trudności z koncentracją i pamięcią,
• częste wybudzenia w nocy,
• nadciśnienie tętnicze, zwłaszcza trudne do leczenia,
• otyłość i zwiększony obwód szyi,
• choroby układu sercowo-naczyniowego związane z podejrzeniem bezdechu sennego.

Rozpoznajesz te objawy u siebie lub bliskich?  Sprawdź, czy możesz mieć obturacyjny bezdech senny?

Jak przeprowadza się badanie poligraficzne?

Pacjent realizuje badanie we własnym domu, co sprzyja dobrej jakości snu. Nie jest potrzebna hospitalizacja. Do badania wypożycza poligraf na recepcji w LUX MED Szpital Carolina. Poligraf składa się z niewielkiego rejestratora oraz zestawu czujników. Pacjent otrzymuje informacje od personelu, jak zamocować czujniki wieczorem przed snem. Do urządzenia dołączona jest też instrukcja obsługi z planszami. Rejestracja uruchamia się automatycznie. Badanie jest niebolesne, nieinwazyjne, nieszkodliwe.

Podczas badania pacjent zakłada na siebie:

• czujnik przepływu powietrza pod nosem,
• pasy oddechowe na klatkę piersiową i brzuch,
• czujnik saturacji na palec,
• rejestrator zapisujący przebieg badania (połączony z pasem piersiowym).

Po zakończeniu badania pacjent zwraca poligraf na recepcji w LUX MED Szpital Carolina, gdzie zapis jest analizowany przez lekarza i omawiany na konsultacji.

Jak przygotować się do badania snu za pomocą poligrafu?

Aby uzyskać wiarygodny wynik, należy:

• w dniu badania zachować zwykły rytm dnia,
• unikać spożywania alkoholu w godzinach poprzedzających sen,
• nie przyjmować leków nasennych, chyba że lekarz zaleci inaczej,
• umyć i osuszyć skórę przed założeniem czujników,
• założyć wygodną odzież do spania,
• poinformować personel medyczny o przyjmowanych lekach oraz współistniejących chorobach.

Bardzo ważne jest, aby w czasie rejestracji pacjent przebywał w łóżku, przy wyłączonym oświetleniu, miał zasłonięte okna (zasłony/rolety), wyłączył telefon i nie uczestniczył w życiu rodzinnym. Szczególnie nie należy prowadzić rozmów, oglądać telewizji itp. W trackie badania można wychodzić do toalety.
Szczegółowe zalecenia dotyczące przygotowania do badania są zawarte w szczegółowej instrukcji użytkowania dołączonej do wypożyczanego urządzenia.

Kto może skierować na poligrafię?

Przy wypożyczaniu poligrafu nie jest konieczne posiadanie skierowania. Pacjent może wypożyczyć poligraf na recepcji w LUX MED Szpital Carolina bez uprzedniej wizyty u lekarza laryngologa czy pulmonologa. W cenę wypożyczenia poligrafu wliczona jest wizyta u lekarza pulmonologa w celu omówienia wyników.

Przeciwwskazania do poligrafii

Poligrafia jest badaniem bezpiecznym i ma niewiele przeciwwskazań.

Badanie może być niewystarczające lub wymagać indywidualnej kwalifikacji u pacjentów: z ciężkimi chorobami neurologicznymi, zaawansowaną niewydolnością oddechową, ciężką niewydolnością serca, podejrzeniem innych zaburzeń snu niż zaburzenia oddychania, którzy nie są w stanie samodzielnie założyć lub obsługiwać aparatury.

W niektórych sytuacjach lekarz może zdecydować o wyborze bardziej zaawansowanej diagnostyki, np. polisomnografii. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów, którzy mają mniej charakterystyczny wywiad – nie są otyli, w młodszym wieku, z obecnymi schorzeniami neurologicznymi. Polisomnografia jest badaniem dokładniejszym (tzw. złoty standard), pozwala rozróżnić oprócz bezdechów także inne problemy zdrowotne, m.in.: parasomnie, zaburzenia neurologiczne (np. narkolepsja) oraz inne schorzenia dotyczące rytmu snu i czuwania.