Uszkodzenie WKP - czy czeka mnie operacja?

Uszkodzenie WKP to jedna z najczęstszych kontuzji, która przydarza się narciarzom w trakcie białego szaleństwa. Więzadło to główny stabilizator stawu kolanowego i odpowiada za jego prawidłowe funkcjonowanie, dlatego zazwyczaj wymagane jest przeprowadzenie zabiegu – ale czy zawsze?

Uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego (w skrócie WKP) najczęściej związane jest z urazem skrętnym kolana. Na stoku ma to związek głównie z brakiem przygotowania fizycznego i siedzącym trybem życia na co dzień. Brak koordynacji ruchowej, słabe mięśnie czy brak wytrzymałości to tylko niektóre czynniki, które sprzyjają kontuzjom.

W momencie urazu często słyszalny jest charakterystyczny odgłos „trzaśnięcia” w stawie, może pojawić się ból, uczucie zablokowania stawu. Zdarza się, że dolegliwości zaczynamy odczuwać dopiero po kilku godzinach czy następnego dnia.

Więzadło krzyżowe przednie spontanicznie goi się rzadko. Dlatego też u młodych, aktywnych osób, chcących powrócić do sportu zazwyczaj konieczne jest leczenie operacyjne. Jednak samoistne wygojenie więzadła krzyżowego przedniego czasami się zdarza.

Urszula Zdanowicz pacjentom, u których badanie rezonansem magnetycznym uwidacznia całkowite uszkodzenie WKP, a badanie kliniczne wskazuje, że staw kolanowy jest stabilny, zaleca początkowo leczenie zachowawcze. Polega ono na trzytygodniowym unieruchomieniu w ortezie zgięciowej pod kątem 30°, całkowitym zakazie obciążania kończyny i uczęszczaniu na rehabilitację. Proces terapeutyczny wygląda podobnie, jak po operacji rekonstrukcji więzadła.

Po kolejnych sześciu tygodniach ponownie oceniam staw pacjenta pod kątem jego stabilności. Jeśli jest stabilny – kontynuowana jest fizjoterapia, jeśli nie – kieruję go na operację. Gdy mijają trzy miesiące od urazu, zapraszam pacjenta na kolejną konsultację, w trakcie której znów badam kolano pod kątem stabilności. Wysyłam go również na kontrolny rezonans magnetyczny – odstęp między badaniami obrazowymi to minimum trzy miesiące. Dzięki temu można zaobserwować gojenie się struktur – wyjaśnia lek. Urszula Zdanowicz.

Obejrzyj wideo, w którym lek. Urszula Zdanowicz odpowiada na pytanie, czy uszkodzone więzadło krzyżowo przednie (WKP) może się wygoić.

Gdy badanie kontrolne wskazuje, że więzadło zaczyna się goić, tzn. odtwarzają się jego struktury, a pacjent ma wciąż stabilne kolano, zalecana jest dalsza rehabilitacja przez kolejne trzy miesiące. Po pół roku od urazu pacjent odzyskuje sprawność stawu i nie powinien odczuwać dolegliwości bólowych. Kiedy jego ruchy są pewne, pacjent osiągnął już wszystkie cele rehabilitacyjne, a kolano jest stabilne, można rozpocząć aktywność sportową.

Pierwsza pomoc na stoku, gdy dojdzie do zerwania WKP

  • Unieruchom staw kolanowy
  • Nie obciążaj kontuzjowanego kolana i ogranicz ruchy
  • Odpoczywaj, starając się trzymać całą kończynę powyżej linii serca, oraz schładzaj staw kolanowy
  • Jak najszybciej zgłoś się na ostry dyżur ortopedyczny
  • Przy podejrzeniu uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego oprócz zdjęć RTG konieczne jest wykonanie również rezonansu magnetycznego

Ryzyko ponownej kontuzji

Pacjenci z niestabilnością stawu kolanowego mają blisko sześciokrotne większe ryzyko ponownej kontuzji. Dodatkowo wraz z każdym miesiącem chodzenia na niestabilnym kolanie wzrasta ryzyko dodatkowych uszkodzeń (głównie łąkotek) – o 1-2% na każdy miesiąc. Czyli po roku chodzenia to ryzyko wynosi już 12-24%! Dlatego lekarze alarmują – nie zwlekaj z leczeniem – dolegliwości same zazwyczaj nie ustępują, a zmiany, jakie zachodzą w stawie kolanowym, postępują szybciej, niż myślisz. Odwlekanie wizyty komplikuje cały proces leczenia!

lek. Urszula Zdanowicz

Specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Kierownik Działu Nauki

Specjalizuję się w zabiegach artroskopowych i rekonstrukcyjnych stawu kolanowego i skokowego oraz w rekonstrukcjach tkanek miękkich, m.in. ścięgna Achillesa. Jestem Kierownikiem Naukowym Carolina Medical Center oraz Członkiem Faculty McGowan Institute for Regenerative Medicine Uniwersytetu w Pittsburgu. Przyjmuję dzieci od 3 r.ż.