„Konflikt podbarkowy” – zespół ciasnoty podbarkowej

Określenia „konflikt podbarkowy” (ang. „impingement syndrome”) po raz pierwszy użył Neer w roku 1972. Opisał on sytuację, w której w czasie ruchu kości ramiennej dochodzi do uwięźnięcia tkanek miękkich, co prowadzi do bolesnego stanu zapalnego.
Analizując budowę stawu ramiennego, można zaobserwować, że pomiędzy głową kości ramiennej a wyrostkiem barkowym łopatki istnieje niewielka przestrzeń, przez którą przechodzi warstwa mięśni – są to mięśnie stożka rotatorów. Umożliwiają one ruchy rotacyjne ramienia oraz zgięcie i odwiedzenie w stawie ramiennym. Pomiędzy warstwą mięśniową a wyrostkiem barkowym znajduje się „poduszka” zapewniająca dobry poślizg dwóch powierzchni względem siebie. Jest to kaletka podbarkowa.

Przyczyny konfliktu podbrakowego

Konflikt podbarkowy to schorzenie, które może pojawić się u każdego, kto ma zwężoną przestrzeń podbarkową i często unosi kończynę górną ponad głową. Dlatego na zespół ciasnoty podbarkowej narażeni są głównie sportowcy, którzy uprawiają: tenis, pływanie, piłkę siatkową, podnoszenie ciężarów, rzuty oszczepem czy młotem.
Przyczyn zwężenia przestrzeni podbarkowej można wymienić kilka. Może ona na przykład wynikać jedynie z zachwiania równowagi mięśniowej, przez którą cała kość ramienna zbliża się do wyrostka barkowego. Innym powodem zwężenia jest deformacja krawędzi wyrostka barkowego z jego zagięciem ku dołowi.
Do najczęstszych przyczyn ciasnoty podbarkowej należą:

  • urazy obręczy barkowej i stawu ramiennego,
  • zmiany zwyrodnieniowe (wyrostka barkowego i stawu barkowo-obojczykowego),
  • zapalenie kaletki podbarkowej,
    wady postawy ciała,

  • dysfunkcje tkanek miękkich tworzących zawartość przestrzeni podbarkowej (przeciążenia, przykurcze),
  • osłabienie siły mięśni obręczy barkowej,
    nawrotowa niestabilność stawu ramiennego,
    odmiany anatomiczne wyrostka barkowego,
    neuropatie.

Wszystko to powoduje, że podczas ruchów ścięgna mięśni stożka rotatorów oraz kaletka podbarkowa uciskana o wyrostek barkowy i więzadło kruczo-barkowe. W wyniku mechanicznego drażnienia powstaje stan zapalny. Zapaleniu towarzyszy obrzęk tkanek miękkich.

Objawy konfliktu podbarkowego

Głównym objawem jest silny, kłujący ból przednio-bocznej okolicy barku (zwłaszcza w trakcie ruchów zgięcia i odwodzenia w zakresie 600-1100). Ból ten występuje zazwyczaj podczas snu na chorym barku.
Najczęściej występujące objawy konfliktu podbarkowego:

  • ból w czasie zgięcia i odwiedzenia kończyny górnej,
  • tkliwość w okolicy wyrostka barkowego,
  • ból promieniujący do połowy ramienia,
  • zaburzenie prawidłowego rytmu ramienno-łopatkowego,
  • ból, który wybudza ze snu i pojawia się w trakcie leżenia na boku,
  • utrudnienia w trakcie codziennych czynności: czesanie włosów, zapinanie biustonosza.

Diagnostyka konfliktu podbarkowego

Leczenie związane jest z dokładną diagnozą schorzenia. W tym celu wykonuje się badania fizykalne, za pomocą których ustala się bolesną ruchomość stawu ramiennego w trakcie zgięcia i rotacji wewnętrznej ręki oraz bolesną palpację stawu barkowo-obojczykowego.

W trakcie konsultacji ortopedycznej lekarz, aby potwierdzić lub wykluczyć konflikt podbarkowy, może zlecić wykonanie badania RTG barku i USG barku. Badanie wykaże, czy występuje staw zapalny w kaletce podbarkowej oraz oceni strukturę ścięgien stożka. Dzięki temu, że badanie USG to badanie dynamiczne ortopeda jest w stanie określić w ruchu, które struktury ulegają wklinowaniu w czasie odwiedzenia czy zgięcia w stawie ramiennym. W niektórych przypadkach wykonuje się także rezonans magnetyczny.

Leczenie konfliktu podbarkowego

  • usuwa się zniszczoną kaletkę,
  • wyrównuje się krawędź wyrostka barkowego łopatki,
  • wykonuje się plastykę stawu barkowo-obojczykowego.
  • zaopatruje się pozostałe uszkodzenia.