Objawy zespołu cieśni nadgarstka
Głównymi objawami zespołu cieśni nadgarstka jest ból i drętwienie trzech palców: kciuka, palca wskazującego oraz środkowego. Ból często wybudza ze snu, a także promieniuje do przedramienia i barku. Ból może także występować w dzień, głównie podczas wysiłku i wykonywaniu monotonnych ruchów czy utrzymywaniu dłoni w jednej pozycji. Pogorszeniu ulega sprawność manualna przy czynnościach, które wymagają od nas wysokiego poziomu precyzji. W zaawansowanym stadium choroby może dojść do zaniku mięśni oraz problemów z utrzymywaniem przedmiotów w ręku
Warto pamiętać, że objawy nie zawsze pojawiają się nagle. Często rozwijają się latami, a pacjenci początkowo odczuwają jedynie delikatne mrowienie, które z czasem może przejść nawet w stały brak czucia. U części osób symptomy mogą dotyczyć obu rąk jednocześnie, co dodatkowo utrudnia codzienne funkcjonowanie i wymaga dokładniejszego różnicowania diagnostycznego w celu wykluczenia innych schorzeń, na przykład problemów z kręgosłupem szyjnym.
Diagnostyka i leczenie zespołu cieśni nadgarstka
W celu zdiagnozowania pacjenta z ZKN (zespół kanału nadgarstka) lekarze przeprowadzają z pacjentem wywiad, a także wykonują testy kliniczne. Polegają one na sprawdzeniu stopnia sprawności ręki i czucia w palcach. Osoba, która nie jest w stanie wykonać pewnych ćwiczeń lub doskwierają jej przy tym dolegliwości bólowe, może być podejrzewana o zespół cieśni nadgarstka. Czasami potrzebne do postawienia diagnozy są badania dodatkowe: elektromiografia i/lub ultrasonografia. Są to badania, które pozwalają na ustalenie szybkości przewodnictwa nerwu (elektromiografia), a także na uwidocznienie jego deformacji oraz pogrubień więzadła poprzecznego i ścięgien w okolicy nerwu pośrodkowego (USG).
W leczeniu zachowawczym bardzo często lekarze polecają zakładanie na noc ortezy stabilizującej nadgarstek. Krótkotrwała stabilizacja ma na celu zmniejszenie obrzęku i zlikwidowanie stanu zapalnego. Często także zaleca się przyjmowanie leków przeciwzapalnych (niesteroidowych) oraz rehabilitację.
W ramach terapii zachowawczej stosuje się również odpowiednio dobrane zabiegi z zakresu fizykoterapii, takie jak jonoforeza, laseroterapia czy ultradźwięki, które wspomagają redukcję obrzęków i działają przeciwbólowo. Pomocne bywają też ćwiczenia neuromobilizacyjne, których celem jest poprawa ruchomości uciśniętego nerwu pośrodkowego względem otaczających go tkanek dłoni.
Leczenie operacyjne przeznaczone jest dla osób, u których nie stwierdza się poprawy po leczeniu zachowawczym lub zgłaszają się w zaawansowanym stadium choroby. Polega ono na przecięciu struktur uciskających nerw pośrodkowy na poziomie nadgarstka. Zabieg może być wykonywany dwoma metodami: otwartą lub endoskopową – wybór metody zależy od indywidualnego przypadku, preferencji pacjenta i doświadczenia operatora. Obie metody dają porównywalne rezultaty, różnią się przede wszystkim rozległością dojścia operacyjnego. W obu przypadkach nie jest stosowana pełna narkoza – zazwyczaj wystarczające jest znieczulenie miejscowe.
Zabiegi operacyjnego odbarczenia nerwu pośrodkowego są uznaną procedurą medyczną. W naszym Szpitalu – LUX MED Szpital Carolina procedury te realizowane są przez zespół ortopedów i chirurgów ręki. Kwalifikacja do konkretnej metody (otwartej lub endoskopowej) odbywa się zawsze na drodze indywidualnej konsultacji, podczas której szczegółowo analizowane są wyniki wcześniejszych badań obrazowych oraz ogólny stan zdrowia pacjenta.
Rekonwalescencja po zabiegu
Rekonwalescencja wynosi do 4 tygodni dla osób wykonujących pracę biurową, 8 tygodni dla osób pracujących fizycznie. Zwykle nie jest potrzebna rehabilitacja.
U niektórych pacjentów, zwłaszcza przy długo trwającym ucisku przed operacją, proces regeneracji włókien nerwowych może jednak wymagać dłuższego czasu. W takich sytuacjach pomocna okazuje się profesjonalna terapia ręki, skupiająca się na mobilizacji blizny pooperacyjnej, przywracaniu pełnej siły mięśniowej oraz zapobieganiu zrostom tkankowym w obrębie nadgarstka.
W bardzo ciężkich przypadkach, gdy objawy trwają długo, a badania wskazują na trwałe uszkodzenie nerwu, operację wykonuje się celem zmniejszenia nieprzyjemnych objawów (szczególnie bólu w nocy), ale nie jest ona już w stanie przynieść pełnej poprawy – dlatego tak ważne jest wczesne zgłoszenie się do specjalisty.
Profilaktyka i ergonomia – jak chronić nadgarstki przed uciskiem?
Zapobieganie rozwojowi choroby ma duże znaczenie, szczególnie dla osób spędzających wiele godzin przy stanowisku komputerowym. Odpowiednia dbałość o codzienne nawyki pozwala zmniejszyć obciążenie struktur anatomicznych ręki. Warto wprowadzić do rutyny kilka istotnych zasad:
- stosowanie podkładek ergonomicznych pod mysz i klawiaturę, które pomagają utrzymać nadgarstek w naturalnej pozycji,
- robienie regularnych przerw w trakcie pracy na proste ćwiczenia rozciągające palce i ręce,
- unikanie długotrwałego, wymuszonego zginania nadgarstków podczas snu lub odpoczynku.
