Wczesne objawy zespołu cieśni nadgarstka – dlaczego pojawia się drętwienie kciuka i palca wskazującego?
Rozwój choroby zazwyczaj postępuje bardzo stopniowo, co sprawia, że pacjenci zgłaszają się do lekarza, gdy problem jest już dość mocno zaawansowany. Obserwując u siebie pierwsze, wskazujące na cieśń nadgarstka objawy, należy zwrócić uwagę przede wszystkim na obszar dłoni, który unerwia nerw pośrodkowy. Obejmuje on z zasady kciuk, palec wskazujący, palec środkowy oraz połowę palca serdecznego.
Z tego powodu u pacjentów bardzo często pojawia się specyficzne drętwienie kciuka i palca wskazującego. Początkowo dolegliwości te występują wyłącznie epizodycznie, na przykład podczas długiego prowadzenia samochodu, trzymania telefonu komórkowego przy uchu czy czytania książki. W miarę postępu ucisku na nerw dochodzi do kolejnych problemów, takich jak:
- odczuwalne osłabienie siły chwytu i problem z podnoszeniem cięższych rzeczy,
- wrażenie niezdarności rąk i nagłe wypadanie przedmiotów z dłoni,
- trudności z wykonywaniem precyzyjnych ruchów,
- powolny zanik mięśni kłębu kciuka, co świadczy już o znacznym stopniu uszkodzenia włókien nerwowych.
Dlaczego drętwienie dłoni w nocy i nad ranem nasila się najbardziej?
Bardzo charakterystycznym symptomem zgłaszanym przez osoby w gabinetach ortopedycznych jest uporczywe drętwienie dłoni w nocy. Wielu pacjentów musi wielokrotnie wstawać z łóżka, aby rozmasować nadgarstek, opuścić rękę w dół lub mocno nią potrząsnąć, co przynosi chwilową ulgę w bólu. Nasilenie tych objawów podczas snu ma swoje racjonalne uzasadnienie fizjologiczne.
Podczas wypoczynku nocnego ludzie często nieświadomie układają dłonie w zgięciu, co dodatkowo zwęża i tak już ciasne światło kanału nadgarstka. Zwiększa to nacisk na nerw pośrodkowy. Ponadto, w pozycji leżącej może dochodzić do zmiany rozmieszczenia płynów ustrojowych i niewielkich obrzęków w obrębie kończyn górnych, co potęguje problem ucisku. To zjawisko sprawia, że poranki bywają dla pacjentów trudne – ręce są sztywne, a powrót do sprawności ruchowej zajmuje dłuższą chwilę.
Jak lekarz diagnozuje zespół cieśni nadgarstka? Znaczenie badania EMG i USG nadgarstka
Postawienie odpowiedniej diagnozy rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu medycznego oraz badania fizykalnego w gabinecie. Lekarz sprawdza siłę mięśniową, ocenia czucie w obrębie poszczególnych palców oraz wykonuje specyficzne testy prowokacyjne, takie jak test Phalena czy objaw Tinela. Mają one za zadanie wywołać znajome dla pacjenta objawy poprzez opukiwanie przebiegu nerwu lub utrzymywanie nadgarstka w maksymalnym zgięciu przez kilkadziesiąt sekund.
Aby potwierdzić rozpoznanie i precyzyjnie ocenić stopień zaawansowania choroby, specjalista może zlecić dodatkowe badania obrazowe i czynnościowe:
- badanie przewodnictwa nerwowego (EMG) – pozwala ono obiektywnie sprawdzić, czy przepływ impulsów elektrycznych przez nerw pośrodkowy jest zwolniony i w którym dokładnie miejscu,
- badanie USG nadgarstka – uwidacznia wewnętrzne struktury anatomiczne, pokazując ewentualne obrzęki, pogrubienie samego nerwu lub stany zapalne ścięgien wokół niego.
Dzięki tym badaniom lekarz jest w stanie wykluczyć inne przyczyny dolegliwości, takie jak chociażby zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego, które mogą promieniować do rąk i dawać łudząco podobne objawy.
Metody leczenia cieśni nadgarstka – kiedy pomogą zabiegi fizjoterapeutyczne, a kiedy operacja?
Podejście do leczenia zależy od wielu parametrów, takich jak czas trwania objawów, stopień uszkodzenia nerwu wykazany w badaniu EMG oraz wpływ choroby na codzienne funkcjonowanie pacjenta. Na wczesnym etapie często wdraża się leczenie zachowawcze, które ma na celu złagodzenie ucisku i zmniejszenie obecnego stanu zapalnego.
Postępowanie zachowawcze obejmuje zazwyczaj:
- stosowanie specjalnych ortez stabilizujących nadgarstek, zakładanych głównie na noc w celu utrzymania ręki w neutralnej i bezpiecznej pozycji,
- modyfikację aktywności zawodowej i unikanie ruchów mocno przeciążających ręce,
- dopasowaną fizjoterapię, w tym zabiegi fizykalne i terapię manualną tkanek miękkich,
- iniekcje ze sterydów w okolicę kanału nadgarstka, co ma doprowadzić do silnej redukcji obrzęku.
Jeśli leczenie zachowawcze nie przynosi oczekiwanych rezultatów lub pacjent zgłasza się z zaawansowanymi zmianami i widocznymi zanikami mięśniowymi, rozważa się leczenie operacyjne. Zabieg ten polega na przecięciu więzadła poprzecznym nadgarstka, co od razu powoduje powiększenie przestrzeni w kanale i mechaniczne odbarczenie nerwu pośrodkowego.
Diagnostyka oraz operacyjne leczenie schorzeń i urazów w obrębie rąk prowadzone są w naszym Szpitalu – LUX MED Szpital Carolina, gdzie postępowanie terapeutyczne planowane jest w oparciu o obraz kliniczny, wywiad oraz indywidualne uwarunkowania pacjenta. Po samym zabiegu istotnym elementem jest odpowiednio dobrana rehabilitacja, która ułatwia gojenie tkanek i pozwala na stopniowy, rozłożony w czasie powrót do pełnej sprawności i codziennych obowiązków zawodowych czy domowych.
