Staw skokowy i stopa

Najczęstszym urazem ortopedycznym, z jakim zgłaszają się na Ostry Dyżur dorośli pacjenci, są złamania [1] oraz urazy w obrębie stawu skokowego [2]. Mogą one dotyczyć wszystkich niezależnie od wieku, płci czy stylu życia. Jednak najbardziej narażeni na urazy są sportowcy – ok. 30 proc. wszystkich kontuzji wśród osób uprawiających sport to właśnie urazy stawu skokowego [3].

Badania naukowe wykazały, że u ok. 30-40% pacjentów ze złamaniami stawu skokowego, rozwija się choroba zwyrodnieniowa tego stawu [4]. Natomiast u prawie 80% osób przyczyną wystąpienia artrozy są zmiany pourazowe [5].

Najczęstsze schorzenia stawu skokowego i stopy

Schorzenia i urazy stawu skokowego

Urazy stawu skokowego, chociaż powszechnie znane, są często bagatelizowane przez pacjentów. Konsekwencją tego w wielu przypadkach są powikłania. Mogą wystąpić: przewlekłe zespoły bólowe, długotrwałe ograniczenie aktywności ruchowej oraz przewlekłe skręcenia, co znacznie zwiększa prawdopodobieństwo ponownego wystąpienia urazu, a także pojawienie się zmian zwyrodnieniowych czy innych schorzeń.

Staw skokowy to unikalny staw, który praktycznie nie niszczy się z wiekiem. Jednak jednocześnie to staw, który niczego „nie wybacza”. Nawet relatywnie niewielkie deformacje (nieprawidłowo wygojone złamania) w jego obrębie mogą dosłownie w ciągu kilku miesięcy doprowadzić do nieodwracalnych zmian zwyrodnieniowych.

Złamania w obrębie stawu skokowego to poważne urazy. I są one jedną z najczęstszych przyczyn przedwczesnych zmian zwyrodnieniowych w tym stawie. Dlatego tak ważne jest ich prawidłowe leczenie, w tym jak najbardziej idealne nastawienie złamanych kości.

Najczęstszym schorzeniem stawu skokowego jest artroza, czyli choroba zwyrodnieniowa. W odróżnieniu od stawu kolanowego czy biodrowego, dotyka ludzi młodych, aktywnych sportowo i jest wynikiem przebytych urazów, np. złamań czy zwichnięć. Do najczęstszych objawów możemy zaliczyć ból, początkowo występujący w trakcie aktywności, a z czasem nawet w spoczynku, obrzęk w obrębie stawu, a także stopniowe ograniczenie ruchomości i utykanie. Niekiedy w wyniku zaburzonej biomechaniki całej kończyny dolnej, mogą pojawiać się problemy z kolanem i biodrem.

Schorzenia i urazy stopy

Ból stopy to dokuczliwa dolegliwość, która najczęściej szybko mija. Jednak zdarza się, że występuje przewlekle i może wskazywać na poważne schorzenia. Ból może wiązać się z błahą przyczyną, jak niewygodne buty, ale może też świadczyć o chorobie ogólnoustrojowej. Do najczęstszych przyczyn bólu stopy zaliczamy urazy, takie jak stłuczenia, skręcenia, zwichnięcia, złamania oraz choroby zwyrodnieniowe. Bóle stopy mogą być wywołane także przez:

  • uraz lub zapalenie ścięgna Achillesa,
  • chorobę Mortona (jest to piekący lub palący ból stopy lokalizujący się między II i III palcem),
  • zespół kanału stępu,
  • płaskostopie.

Diagnostyka stawu skokowego i stopy

Diagnostyka stawu skokowego lub stopy zaczyna się od badania lekarskiego i przeprowadzenia wywiadu z pacjentem. Lekarz sprawdza możliwości ruchowe stawu, prosząc pacjenta o wykonywanie określonych ruchów, np. wykonanie zgięcia podeszczowego. Ortopeda, w trakcie badania, sprawdza również możliwość obciążenia przez pacjenta stopy. Na koniec badania wykonuje teksty kliniczne np. test szuflady przedniej.

Ortopeda na konsultacji lekarskiej może zlecić badania obrazowe, jak:

  • rentgen – w celu wykluczenia lub potwierdzenia złamania kostki,
  • badanie USG – w celu oceny więzadeł i innych tkanek miękkich.

Lekarz może także zlecić badanie tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego.

Metody leczenia stawu skokowego i stopy

Leczenie schorzeń i urazów stawu skokowego lub stopy w pierwszym stadium opiera się na leczeniu zachowawczym, czyli stosowaniu leków przeciwzapalnych oraz przeciwbólowych oraz rehabilitacji. W przypadku, gdy leczenie zachowawcze nie przynosi oczekiwanych rezultatów podejmowana jest decyzja o leczeniu operacyjnym.

W Carolina Medical Center stosujemy pełen wachlarz zabiegów operacyjnych stawu skokowego i stopy. Wykonujemy m.in. małoinwazyjną artroskopię stawu skokowego. W sytuacji, gdy zmiany zwyrodnieniowe są bardzo zaawansowane, a staw skokowy jest całkowicie zniszczony, możliwe są dwa warianty leczenia: alloplastyka, czyli wszczepienie endoprotezy, lub artrodeza, czyli usztywnienie stawu skokowego.

W naszej klinice wykonujemy także operacje halluksów.

Rehabilitacja stawu skokowego i stopy

Rehabilitacja stawu skokowego i stopy to bardzo ważny element leczenia zaraz po urazie lub kontuzji. W początkowym okresie rehabilitacja ukierunkowana jest na zminimalizowanie dolegliwości bólowych, zmniejszenie obrzęku oraz przywrócenie pełnej ruchomości stawu.

Kluczowym elementem rehabilitacji stawu skokowego lub stopy jest także odbudowa masy mięśniowej, której spadki można zaobserwować w trakcie unieruchomienia stawu (np. po złamaniu).

Uszkodzone więzadła i torebka stawowa są nośnikiem receptorów czucia głębokiego. Z urazem i one zostają uszkodzone, a tym samym mechanizmy wspomagające utrzymanie równowagi. Dlatego po zakończeniu procesu rehabilitacji, fizjoterapeuta może zalecić trening uwzględniający ćwiczenia stabilizujące.

Należy pamiętać, że źle wygojone więzadła i zbyt szybki powrót do aktywności po urazach stawu skokowego lub stopy będzie predysponować do wystąpienia kolejnych kontuzji – dlatego rehabilitacja jest kluczowa by w pełni wrócić do sprawności i aktywności.

Akceptacja merytoryczna tekstu

lek. Urszula Zdanowicz

Specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Kierownik Działu Nauki

Specjalizuję się w zabiegach artroskopowych i rekonstrukcyjnych stawu kolanowego i skokowego oraz w rekonstrukcjach tkanek miękkich, m.in. ścięgna Achillesa. Jestem Kierownikiem Naukowym Carolina Medical Center oraz Członkiem Faculty McGowan Institute for Regenerative Medicine Uniwersytetu w Pittsburgu. Przyjmuję dzieci od 3 r.ż.

Metody leczenia: Staw skokowy i stopa

  1. Artrodeza stawu skokowego
  2. Artroskopia stawu skokowego
  3. Artroskopia stawu skokowego i reinsercja przyczepu więzadła
  4. Artroskopia stawu skokowego i stabilizacja więzadłowa na otwarto
  5. Artroskopia stawu skokowego i/lub artrotomia i osteotomia kostki przyśrodkowej z zespoleniem śrubami. Wypełnienie ubytku.
  6. Endoprotezoplastyka stawu skokowego
  7. Endoskopia kaletki głębokiej Achillesa – huglund
  8. Implantacja systemu Hyprocure do zatoki stępu – jednostronna / obustronna
  9. Korekcja palca młoteczkowatego
  10. Korekcja palucha koślawego
  11. Korekcja palucha koślawego i palca młoteczkowatego – jednostronnie / obustronnie
  12. Osteotomia w obrębie stopy i stawu skokowego
  13. Paznokieć wrastajacy
  14. Plastyka palucha sztywniejącego – artroskopowo / na otwarto
  15. Plastyka rozcięgna podeszwowego
  16. Przezskórne szycie ścięgna Achillesa
  17. Rekonstrukcja tyłostopia (transfer ścięgien, rekonstr. spring ligament, artrodeza podskokowa / osteotomia kości piętowej)
  18. Repozycja i stabilizacja złamania palca stopy drutem „K”
  19. Rewizja częściowego uszkodzenia ścięgna Achillesa
  20. Rozdzielenie palcozrostu
  21. Stabilizacja stawu skokowego na otwarto (bez artroskopii)
  22. Stabilizacja ścięgien mięśni strzałkowych
  23. Stabilizacja więzozrostu piszczelowo-strzałkowego TightRope
  24. Szew pierwotny ścięgna
  25. Transfer ścięgna mięśnia piszczelowego tylnego na grzbiet stopy
  26. Uwolnienie ścięgna – tenoliza
  27. Wtórne zeszycie ścięgna
  28. Zespolenie złamania kości śródstopia
  29. Zeszycie całkowitego uszkodzenia ścięgna Achillesa
  30. Zeszycie głowy przyśrodkowej mięśnia brzuchatego
  31. Złamanie końca dalszego kości piszczelowej – skomplikowane, przezstawowe – procedura z ew. użyciem artroskopu.
  32. Złamanie kostki bocznej (z ew. uszkodzeniem więzozrostu) – procedura z ew. użyciem artroskopu.
  33. Złamanie kostki bocznej i przyśrodkowej z uszkodzeniem więzozrostu – procedura z ew. użyciem artroskopu.
  34. Złamanie trójkostkowe – procedura z ew. użyciem artroskopu.
  35. Złamanie w obrębie kości stępu

[1] Röding F, Lindkvist M, Bergström U, Lysholm J. Epidemiologic patterns of injuries treated at the emergency department of a Swedish medical center. Inj Epidemiol 2015;2:3.
[2] Nabian M, Zadegan S, Zanjani L, Mehrpour S. Epidemiology of joint dislocations and ligamentous/tendinous injuries among 2,700 patients: five-year trend of a tertiary center in Iran. Arch Bone Jt Surg 2017;5:426–34.
[3] Roos KG, Kerr ZY, Mauntel TC, Djoko A, Dompier T, Wikstrom E. The epidemiology of lateral ligament complex ankle sprains in national collegiate athletic association sports. Am J Sports Med 2017;45:201–9; Hootman JM, Dick R, Agel J. Epidemiology of coiiegiate injuries for 15 sports. J Athl Train 2007;2:311–9.
[4] Barg A, Pagenstert GI, Hügle T, Gloyer M, Wiewiorksi M, Henninger H, et al. Ankle osteoarthritis: etiology, diagnostics, and classification. Foot Ankle Clin 2013;18:412–26.
Saltzman Charles L, Salamon Michael L, Michael Blanchard G, Huff Thomas, Hayes Andrea, Buckwalter Joseph A, et al. Epidemiology of ankle arthritis: report of a consecutive series of 639 patients from a tertiary orthopaedic center. 2004. . [Accessed 20 July 2017] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/ articles/PMC1888779/pdf/IowaOrthopJ-25-044.pdf.
Valderrabano V, Horisberger M, Russell I, Dougall H, Hintermann B. Etiology of ankle osteoarthritis. Clin Orthop Relat Res 2009;467(7)1800–6, doi:http://dx. doi.org/10.1007/s11999-008-0543-6 Epub 2008 Oct 2.
[5] Cushnaghan J, Dieppe P. Study of 500 patients with limb joint osteoarthritis. I. Analysis by age, sex, and distribution of symptomatic joint sites. Ann Rheum Dis 1991;50:8–13.
Valderrabano V, Horisberger M, Russell I, Dougall H, Hintermann B. Etiology of ankle osteoarthritis. Clin Orthop Relat Res 2009;467(7)1800–6, doi:http://dx. doi.org/10.1007/s11999-008-0543-6 Epub 2008 Oct 2.
Barg A, Pagenstert GI, Hügle T, Gloyer M, Wiewiorksi M, Henninger H, et al. Ankle osteoarthritis: etiology, diagnostics, and classification. Foot Ankle Clin 2013;18:412–26.

Zaufali nam

Opinia pacjenta

Chinara Alizade
11.04.2019
"Wiem, że dr Zdanowicz to świetny specjalista w rekonstrukcji ścięgna Achillesa i mam do niej zaufanie."